ಆಟೋಇಮ್ಯೂನ್ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್: ಕಾರಣಗಳು, ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ

AIH ಅಥವಾ ಆಟೋಇಮ್ಯೂನ್ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ (ಸ್ವಯಂ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್) ಎಂಬ ಕಾಯಿಲೆ ಹೆಸರೇ ತಿಳಿಸುವಂತೆ ನಮ್ಮ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯೇ ನಮ್ಮ ಯಕೃತ್ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಮೇಲೆ ಧಾಳಿ ಮಾಡಿ ಯಕೃತ್ ನ ಉರಿಯೂತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭದ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಈ ರೋಗದ ಘೋರ ಪರಿಣಾಮವಾದ ಯಕೃತ್ ಗಾಯಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ (liver cirrhosis)ಎಂಬ ಸ್ಥಿತಿ ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು.

ಆಟೋಇಮ್ಯೂನ್ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಗೆ ಕಾರಣಗಳೇನು?
ಈ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಕಾರಣ ಇದುವರೆಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತರ ಕಾರಣಗಳು ಈ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಬಹುದು, ಇವುಗಳೆಂದರೆ:
ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಅಥವಾ ವೈರಸ್ ಸೋಂಕು ತಗಲುವ ಅನುವಂಶಿಕ ಇತಿಹಾಸ
ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಔಷಧಿಗಳ ಬಳಕೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ hydralazine,minocycline,statins ಮತ್ತು nitrofurantoin.

ಇತರ ಸ್ವಯಂ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಕಾರಣಗಳೂ ಈ ಕಾಯಿಲೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರಬಹುದು
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದಾದವು ಎಂದರೆ:
*ಗ್ರೇವ್ಸ್ ಕಾಯಿಲೆ -Grave'sdisease
*ಟೈಪ್ 1 ಮಧುಮೇಹ
*ರ್‍ಹೂಮಟಾಯ್ಡ್ ಸಂಧಿವಾತ-Rheumatoid arthritis
*ಥೈರಾಯಿಡೈಟಿಸ್-Thyroiditis
*ಅಲ್ಸರೇಟಿವ್ ಕೊಲೈಟಿಸ್-Ulcerative colitis
*ಇನ್ಫಲಮೇಟರೆ ಬೊವೆಲ್ ಕಾಯಿಲೆ-Inflammatory bowel disease
*ಸ್ಕೆಲೋಡರ್ಮಾ-Scleroderma
*ಸಿಸ್ಟಮೆಟಿಕ್ ಲೂಪಸ್ ಎರಿಥೇಮಾಟೋಸಸ್ -Systemic lupus erythematosus
*ಜಾಗ್ರೆನ್ಸ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ (Sjögren's syndrome)

ಆಟೋಇಮ್ಯೂನ್ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಕಾಯಿಲೆಯ ವಿಧಗಳು:
*ಟೈಪ್ 1 ಆಟೋಇಮ್ಯೂನ್ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್:
*ಇದು ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ವಿಧವಾಗಿದ್ದು ಯಾವುದೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಯಿಲೆ ಆವರಿಸಬಹುದು.
*ಟೈಪ್ 2 ಆಟೋಇಮ್ಯೂನ್ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್:
*ಇದು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯುವಜನತೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಧವಾಗಿದೆ. ವಯಸ್ಕರಿಗೂ ಈ ಕಾಯಿಲೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಆಟೋಇಮ್ಯೂನ್ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಲಕ್ಷಣಗಳು
*ಮೂಳೆಸಂಧುಗಳಲ್ಲಿ ನೋವು
*ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಗೆರೆಗಳಾಗುವುದು
*ಸುಸ್ತು
*ವಾಕರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಾಂತಿ
*ಅತಿಸಾರ
*ಯಕೃತ್ ನ ಗಾತ್ರ ಹಿಗ್ಗುವುದು
*ಮಾಸಿಕ ದಿನಗಳು ತಡವಾಗುವುದು
*ಹೊಟ್ಟೆನೋವು
*ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ನರಗಳು ಅಸಹಜವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು
*ತೂಕದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ

ಆಟೋಇಮ್ಯೂನ್ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಆವರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚುವ ಕಾರಣಗಳು
*ಈ ಕಾಯಿಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ರೋಗಿಯ ಆರೋಗ್ಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಡಾರ, ಹರ್ಪಿಸ್ ಸಿಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಅಥವಾ ಎಪ್ಸ್ಟಿಯನ್ ಬಾರ್ ವೈರಸ್ (herpes simplex or Epstein-Barr virus) ಮೊದಲಾದ ರೋಗಗಳು ಮರುಕಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ
*ಈಗಾಗಲೇ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಸೀಲಿಯಾಕ್ ಕಾಯಿಲೆ, ಹೈಪರ್ ಥೈರಾಡಿಸಂ, ಮತ್ತು ರ್‍ಹೂಮಟಾಯ್ಡ್ ಸಂಧಿವಾತ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಆವರಿಸಿದ್ದರೆ ಆಟೋಇಮ್ಯೂನ್ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಆವರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು.

ಆಟೋಇಮ್ಯೂನ್ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡರೆ ಎದುರಾಗುವ ಅಪಾಯಗಳು
*ಅನ್ನನಾಳದ ನರಗಳು ಉಬ್ಬುವ ಸಾಧ್ಯತೆ
*ಯಕೃತ್ ವೈಫಲ್ಯ
*ಯಕೃತ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್
*ಹೊಟ್ಟೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

ಆಟೋಇಮ್ಯೂನ್ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ
*ರಕ್ತಪರೀಕ್ಷೆ: ರೋಗಿಯ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ವೈರಸ್ ಮೂಲದ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು, ಯಾವ ಬಗೆಯ ಆಟೋಇಮ್ಯೂನ್ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಇದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಗೂ ಯಕೃತ್ ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ರಕ್ತಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
*ಯಕೃತ್ ಬಯಾಪ್ಸಿ: ಯಕೃತ್ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹಾನಿಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಬಗೆಯ ಹಾನಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ವೈದ್ಯರು ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.

ಆಟೋಇಮ್ಯೂನ್ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ರೋಗಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ
*ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೂಲಕ ಮೊದಲು ಈ ರೋಗದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿ, ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಬಳಿಕ ವಿರುದ್ದ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ತಿರುಗಿಸಿ ಯಕೃತ್ ಗೆ ಆಗಿದ್ದ ಹಾನಿಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಂಗಗಳೆಂದರೆ:
ಬದಲಿ ಯಕೃತ್ ಕಸಿ :
ಆಟೋಇಮ್ಯೂನ್ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿ ಯಕೃತ್ ನ ಹಾನಿಯಾದ ಭಾಗವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಆರೋಗ್ಯವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಯಕೃತ್ ನ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಕಸಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಸಿ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕವೂ ಈ ಹೊಸ ಭಾಗಕ್ಕೆ ರೋಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಆವರಿಸಬಹುದು. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಯಕೃತ್ ಕಸಿ ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡವರು ಈ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಗುಣಮುಖರಾಗಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ 86% ರಷ್ಟಿದೆ.

ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯ ಧಾಳಿಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಔಷಧಿಗಳು (Immunosuppressant drugs)
azathioprine ಮತ್ತು 6-mercaptopurine ಎಂಬ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಅಂಗದ ವಿರುದ್ದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯ ಧಾಳಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಸೋಂಕುಗಳ ವಿರುದ್ಧವೂ ಸೆಣೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾರ್ಟಿಕೋ ಸ್ಟೆರಾಯ್ಡುಗಳು (Corticosteroids)
ಈ ಸ್ಟೆರಾಯ್ಡುಗಳು prednisone ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು ಯಕೃತ್ ನ ಉರಿಯೂತಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆಯಿಂದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಸತತವಾಗಿ ಸೇವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆಟೋಇಮ್ಯೂನ್ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಎದುರಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಜೀವಮಾನವಿಡೀ ಈ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಲು ಸಲಹೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಈ ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವು ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಧುಮೇಹ, ತೂಕದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ, ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಮತ್ತು ಮೂಳೆಗಳು ಶಿಥಿಲಗೊಳ್ಳುವ ಓಸ್ಟಿಯೋಪೋರೋಸಿಸ್ ಎದುರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

Disclaimer: ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾದ ಮಾಹಿತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ವೃತ್ತಿಪರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಹೆ, ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಅಥವಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಿಲ್ಲ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ಕುರಿತು ನೀವು ಹೊಂದಿರುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ನಿಮ್ಮ ವೈದ್ಯರು ಅಥವಾ ಅರ್ಹ ಆರೋಗ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ.