ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ರೇಖಾಚಿತ್ರದ ಹಿಂದಿನ ರಹಸ್ಯ

By: Arshad
Subscribe to Boldsky

ಭಾರತದ ನೋಟುಗಳು ಯಾವುದೇ ಇರಲಿ, ಎಷ್ಟೇ ಹಳೆಯದಿರಲಿ ಅಥವಾ ಹೊಸ ನೋಟುಗಳಾಗಲಿ, ಐದು ರೂಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ರೇಖಾಚಿತ್ರ ಮಾತ್ರ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದು ಗೊತ್ತೇ? ನೋಟುಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ ಮುದ್ರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವಿರುವ ಏಕೈಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಆರ್ ಬಿ ಐ (The Reserve Bank of India (RBI)ಗೂ ಈ ನೋಟುಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲು ಕೆಲವೊಂದು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಇತಿಹಾಸವೇ ಇದೆ.

ಇಂಟರೆಸ್ಟಿಂಗ್-ನೋಟುಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರಗಳ ಮಹತ್ವವೇನು?

ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಈ ರೇಖಾಚಿತ್ರ ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಕರಾರುವಕ್ಕಾಗುವಂತೆ ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ? ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ಚಿತ್ರ ಯಾವುದು? ಇದುವರೆಗೆ ನಾವೆಲ್ಲಾ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ನೋಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದರೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಿಸದೇ ಇರುವ ಕೆಲವು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಈಗ ನೋಡೋಣ... 

 ಇದರ ಮೂಲಚಿತ್ರ..

ಇದರ ಮೂಲಚಿತ್ರ..

ಇವರ ಕಪ್ಪು ಬಿಳುಪು ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು 1946 ಅಲ್ಲಿ ಅನಾಮಧೇಯ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರೊಬ್ಬರು ಸೆರೆಹಿಡಿದಿದ್ದರು. ಈ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಾದ (the Secretary of State for India) ಲಾರ್ಡ್ ಪೆಥ್ವಿಕ್-ಲಾರೆನ್ಸ್ ರನ್ನು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಕಲ್ಕತ್ತ (ಇಂದಿನ ಕೋಲ್ಕಾತಾ) ನಗರದ ವೈಸರಾಯ್ ಭವನದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಭೇಟಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಯ್ತು...

Image Source

ಈ ಚಿತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು

ಈ ಚಿತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು

1946ರಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದ ಈ ಭವನ ಈಗ ರಾಷ್ಟಪತಿ ಭವನವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಭವನದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯ್ತು.

Image Source

ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇದು ಕನ್ನಡಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ

ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇದು ಕನ್ನಡಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ

ನೋಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಮುದ್ರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ನಾವು ನೋಡುವ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಎಡಬದಿಗೆ ತಿರುಗಿದಂತೆ ಕಾಣುವ ಭಾವಚಿತ್ರ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಕನ್ನಡಿ ಬಿಂಬವಾಗಿದೆ.(ಅಂದರೆ ಬಲಬದಿಗೆ ತಿರುಗಿರುವ). 1987ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಐನೂರರ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವಾಗ ನೋಟುಗಳ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನೀರಿನ ಮುದ್ರೆ (ಅಥವಾ ಬೆಳಕಿಗೆ ಹಿಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕಾಣುವ ವಾಟರ್ ಮಾರ್ಕ್) ಕಾಣುವಂತೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯ್ತು.

1996ರಲ್ಲಿ ಹೊಸವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಚಿತ್ರ ಹೊಂದಿದ ನೋಟುಗಳು

1996ರಲ್ಲಿ ಹೊಸವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಚಿತ್ರ ಹೊಂದಿದ ನೋಟುಗಳು

1996ರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ನೋಟುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬದಲಿಸಿದಾಗ ಪ್ರತಿ ನೋಟಿನಲ್ಲಿಯೂ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯ್ತು. ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಅಶೋಕ ಸ್ತಂಭದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

1996ರಲ್ಲಿ ಹೊಸವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಚಿತ್ರ ಹೊಂದಿದ ನೋಟುಗಳು

1996ರಲ್ಲಿ ಹೊಸವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಚಿತ್ರ ಹೊಂದಿದ ನೋಟುಗಳು

ಈ ವರ್ಷ ಆರ್. ಬಿ.ಐ ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಚಿತ್ರದ ರೇಖಾಚಿತ್ರವನ್ನು ಐದು ರೂಪಾಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ದೊಡ್ಡ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸುವುದೂ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಇದುವರೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಚಿತ್ರ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

English summary

The Fact Behind Gandhi's Picture In Currency Notes

Have you ever wondered why the Indian currency notes have Gandhiji's side portrait on them? Or why that picture alone of Gandhiji's is used on all the notes? Well, there is a history to it and here we bring to you the actual details behind the history of this particular picture of Mahatma Gandhi's that is used in the Indian currency notes.
Please Wait while comments are loading...
Subscribe Newsletter