ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತದ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ನಿಯಮಗಳು

ಆಗಸ್ಟ್ 21 ರಂದು ಶ್ರದ್ಧಾ-ಭಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ರತದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿ ಮನೆಯ ಪೂಜಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಕಳಶವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿಯಮ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳಶಕ್ಕೆ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ನೀರನ್ನು ಹಾಕುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾದರೂ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕಳಶವನ್ನು ಐದು ಹಿಡಿ ಅಥವಾ ಐದು ಬಟ್ಟಲು ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ತುಂಬಿಸುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಳಶದೊಳಗೆ ಐದು ವಿಧದ ಹಣ್ಣಿನ ತುಂಡುಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲುಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು. ನಂತರ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಶುಚಿಗೊಳಿಸಿದ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಕಳಶದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು. ಈ ಕಳಶವು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

ಪೂಜೆಯ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಮೊದಲು ದೀಪಾರಾಧನೆ ಮಾಡಿ ಕುಲದೇವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ತರುವಾಯ ವಿಘ್ನನಿವಾರಕ ಗಣಪತಿ ಮತ್ತು ಯಮುನಾ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಯಮುನಾ ಪೂಜೆಗಾಗಿ ಮನೆಯ ಹೊರಗಡೆ ಇರುವ ತುಳಸಿ ಗಿಡದ ಬಳಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಆ ಪವಿತ್ರ ನೀರನ್ನು ಕಳಶದ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಇದಾದ ಬಳಿಕವೇ ಪೂಜಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ಕಳಶವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು.

ವ್ರತಾಚರಣೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಗೆ ಬಳೆ, ಬಿಚ್ಚೋಲೆ ಹಾಗೂ ಕಪ್ಪು ಕಾಡಿಗೆಯನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ 12 ಎಳೆ ಮತ್ತು 12 ಗಂಟುಗಳಿರುವ ದಾರಕ್ಕೆ ಅರಿಶಿನ ಹಚ್ಚಿ, ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಪೂಜಾವಿಧಿಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ, ಈ ಪೂಜಿಸಿದ ದಾರವನ್ನು ಹೂವಿನೊಂದಿಗೆ ಬಲಗೈಗೆ ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮುತ್ತೈದೆಯರಿಗೆ ಉಪಾಯನ ದಾನ (ವಾಯನ) ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಪೂಜೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಪೂಜೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ ಹಾಗೂ ಮಹತ್ವ:

ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಬೆಳಗಿನ ವೇಳೆ 6 ರಿಂದ 8 ಗಂಟೆಯ ನಡುವಿನ ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಸಂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಪೂಜೆಯ ನಂತರ ಮನೆಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಮುತ್ತೈದೆಯರಿಗೆ ಅರಿಶಿನ-ಕುಂಕುಮದೊಂದಿಗೆ ಕುಪ್ಪಸದ ಕಣ (ರವಿಕೆ ವಸ್ತ್ರ), ವೀಳ್ಯದೆಲೆ, ಅಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಸಂಜೆ ದೇವರಿಗೆ ಮಂಗಳಾರತಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ವ್ರತವು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಮಾಡುವ ನೈವೇದ್ಯ ಮತ್ತು ಅಡುಗೆಯ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿ, ಮಾರನೆಯ ದಿನದಂದು ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ಕುಟುಂಬದವರೆಲ್ಲರೂ ಸೇವಿಸಬೇಕು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತಿ ಶುಕ್ರವಾರವೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರದ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಶುಭಕರ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್ನವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಉಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಧನಲಕ್ಷ್ಮಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನೆಲೆಸುತ್ತಾಳೆ.