Raksha Bandhan 2025: ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೂ ಅಕ್ಕ ಇದ್ದಾಳೆ! 5000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ರಾಖಿ ಕಟ್ಟಿದ್ದಳು

ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಕ್ಷಣಗಣನೆ ಶುರುವಾಗಿದೆ! ಇದು ಸಹೋದರ-ಸಹೋದರಿಯರ ಪ್ರೀತಿಯ ಹಬ್ಬ. ಹೌದು, ಈ ವರ್ಷ ಆಗಸ್ಟ್ 9 ರಂದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನವನ್ನು (Raksha Bandhan 2025) ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಣ್ಣ-ತಂಗಿಯರ ನಡುವಿನ ಬಾಂಧವ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಶೇಷ ದಿನದ ಸುತ್ತ ಹಲವು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳಿವೆ. 'ನಿಮಗೆಲ್ಲ ರಾಮಾಯಣ ಗೊತ್ತು. ರಾಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಭರತ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಘ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ (Lord Rama's sister) ಶಾಂತಾ ದೇವಿ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ಸಹೋದರಿ ಇದ್ದಳು ಎನ್ನುವುದು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?' ಈ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಹೇಳ್ತೀವಿ ಕೇಳಿ.

ಶಾಂತಾ ದೇವಿ, 'ಶಾಂತ' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇವಳು, ಶ್ರೀರಾಮ (Lord Ram) ಹುಟ್ಟುವ ಮೊದಲೇ ದಶರಥ ಮಹಾರಾಜ ಮತ್ತು ಕೌಸಲ್ಯೆಯ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದಳು. ಕೌಸಲ್ಯೆಯ ಸಹೋದರಿ ವರ್ಷಿಣಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಶಾಂತಾ ದೇವಿಯನ್ನು (Elder sister Shanta) ಅವರಿಗೆ ದತ್ತು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಈ ಕಥೆಯು ರಾಮಾಯಣದ ಎಲ್ಲಾ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ಕಥೆಗಳು, ಪುರಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಂದ ಈ ವಿಷಯ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.

5000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ರಾಮ ರಾಖಿ ಕಟ್ಟಿದ್ದಳು

ಸುಮಾರು 5000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ತೇತ್ರಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಾ ದೇವಿ ತನ್ನ ನಾಲ್ಕು ಸಹೋದರರಾದ ರಾಮ, ಭರತ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಘ್ನರಿಗೆ ರಾಖಿ ಕಟ್ಟಿದ್ದಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇಂದಿಗೂ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಾವಿರಾರು ಮಹಿಳೆಯರು ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ಮತ್ತು ಆತನ ಸಹೋದರರಿಗೆ ಅಂಚೆ ಮೂಲಕ ರಾಖಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಮ್ ಕಚಹೇರಿ ಮಂದಿರದ ಮಹಂತ್ ಶಶಿಕಾಂತ್ ದಾಸ್ ಈ ಬಗ್ಗೆ ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಂತಾ ದೇವಿಯ ದೇವಾಲಯವೂ ಇದ್ದು, ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ರಕ್ಷಾಬಂಧನ ಆಚರಣೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ದ್ರೌಪದಿ ಕಥೆಗಳ ನೆನಪು

ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ಸಹೋದರಿ ಇದ್ದದ್ದು ಎಂಬ ವಿಷಯವು ರಕ್ಷಾಬಂಧನ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನ ಎಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ದ್ರೌಪದಿ ಅಥವಾ ಯಮ ಮತ್ತು ಯಮುನಾ ಕಥೆಗಳು ನೆನಪಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ರಾಮಾಯಣದ ಈ ಸಹೋದರ ಸಹೋದರಿಯ ಬಾಂಧವ್ಯವೂ ಅಷ್ಟೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು. ಈ ಕಥೆಯು, ಪ್ರಾಚೀನ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಿಂದ ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯವರೆಗೂ ಸಹೋದರ-ಸಹೋದರಿಯರ ಪ್ರೀತಿ ಎಂದಿಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಮ್ಮ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಂತಾ ದೇವಿಯಂತಹ ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರಗಳು ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಈ ಕಥೆ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ರಾಮ ಮತ್ತು ಆತನ ಸಹೋದರರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ರಾಖಿ

ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಬಹುತೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮ ಮತ್ತು ಆತನ ಸಹೋದರರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ರಾಖಿ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತರು ಅಂಚೆ ಮೂಲಕ ರಾಖಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ, ಶಾಂತಾ ದೇವಿಯ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಆಕೆಯ ಕಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಹಾಗೆಯೇ, ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಾಮೂಹಿಕ ರಾಖಿ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಈ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ದಾರಗಳು, ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ವೇದ ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪೂಜೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನದ ಹಿಂದಿರುವ 'ನಾವು ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದೇವೆ' ಎಂಬ ಭರವಸೆ ಮತ್ತು 'ಕುಟುಂಬ ಜವಾಬ್ದಾರಿ'ಯಂತಹ ಮಹಾನ್ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.

ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಾ ದೇವಿ ಹೆಸರು ಇದ್ಯಾ?

ರಾಮಾಯಣದ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಂತಾ ದೇವಿಯ ಹೆಸರು ಇಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಅವಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದಳು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ ಎಂಬುದು ಪಂಡಿತರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. ಜೈಮಿನೀಯ ಅಶ್ವಮೇಧ ಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಾ ದೇವಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಂತಾ ದೇವಿಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ. ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ದಶರಥನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬಳು ಪುತ್ರಿ ಇದ್ದಳು ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರತಿ ರಾಖಿಯಲ್ಲೂ ಶಾಂತಾ ದೇವಿ ಆಶೀರ್ವಾದ

ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಪುರೋಹಿತರು ಪ್ರಕಾರ, ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಬರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಖಿಯಲ್ಲೂ ಶಾಂತಾ ದೇವಿಯ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮತ್ತು ರಘುವಂಶದ 'ನಾವು ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದೇವೆ' ಎಂಬ ಭರವಸೆ ಇರುತ್ತದೆ. ನೀವು ಸಹ ಆಗಸ್ಟ್ 9 ರಂದು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದು. ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ರಾಖಿ ಕಳುಹಿಸಿದರೂ ಅಥವಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಖಿ ಕಟ್ಟಿದರೂ, ನೀವು 5000 ವರ್ಷಗಳ ಹಳೆಯ ಸಹೋದರ-ಸಹೋದರಿಯರ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ ಎಂದರ್ಥ.