ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಹೇಳಿದ ಬೋಧನೆಗಳಿವು..!

ಭಗವದ್ಗೀತೆಯು ಭಾರತೀಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯ ಕಿರೀಟದಲ್ಲಿ ರತ್ನವಾಗಿದೆ. ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಏಳುನೂರು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಮಗ್ರ ಕೈಪಿಡಿಯಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಪಾಪ ಕಾರ್ಯಗಳ ಕೈಗನ್ನಡಿಯ ಅರ್ಥ ವಿವರಣೆ, ಜೀವನದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಮುನ್ನುಡಿ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.

ಪರಮಾತ್ಮನ ಪರಮ ಪುರುಷನಾದ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ನೇಹಿತ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಜೀವನ ಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನು ಕರ್ಮ, ಸ್ವಯಂ, ಪರಮ ಆತ್ಮ, ಯೋಗದ ಉದ್ದೇಶ, ನಮ್ಮ ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ವಸ್ತುಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ನಮ್ಮ ಪರಿಸರವು ನಮ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪ್ರಭಾವಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆಯ ಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪಾಠಗಳು ಇಂದಿಗೂ ನಮ್ಮ ನಡುವಿನ ಅರಿವಾಗಿವೆ.

ಈ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥದ ಅಧ್ಯಾಯ 6ರಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು "ಧ್ಯಾನ ಯೋಗ" ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಅಭ್ಯಾಸ ಕುರಿತು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಪಾಠ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಮನಸ್ಸು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿಗಳ ಹತ್ತಿರದ ಸ್ನೇಹಿತ, ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯದ ಮನಸ್ಸು ಅವರ ಮಾರಕ ಶತ್ರುವಾಗಬಹುದು, ಆದ್ದರಿಂದ, ಯೋಗಿಗಳು ಧ್ಯಾನದ ಮೂಲಕ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಕುರಿತು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕೆಲವು ಉತ್ತಮ ಬೋಧನೆಗಳೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ತಿಳಿಯೋಣ.

ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕುರಿತು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಬೋಧನೆಗಳು

1. ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಗಾಗಿ ಹಾತೊರೆಯುವ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ, ಬಾಂಧವ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕೆಲಸವು ಸಾಧನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಉನ್ನತವಾಗಿರುವ ಋಷಿಗೆ, ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಶಾಂತತೆಯನ್ನು ಸಾಧನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. - (ಭಗವದ್ಗೀತೆ 6.3)

2. ಒಬ್ಬನು ಇಂದ್ರಿಯ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಅಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಕಾರ್ಯಗಳ ಫಲಗಳಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಆಸೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ. - (ಭಗವದ್ಗೀತೆ 6.4)

3. ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಿ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೀಳಾಗಿಸಬೇಡಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಮನಸ್ಸು ಆತ್ಮದ ಸ್ನೇಹಿತ ಮತ್ತು ಶತ್ರುವೂ ಆಗಿರಬಹುದು. - (ಭಗವದ್ಗೀತೆ 6.5)

4. ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೆದ್ದವರಿಗೆ ಅದು ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತ. ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ವಿಫಲರಾದವರಿಗೆ ಮನಸ್ಸು ಶತ್ರುವಿನಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. - (ಭಗವದ್ಗೀತೆ 6.6)

5. ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೆದ್ದ ಯೋಗಿಗಳು ಶೀತ ಮತ್ತು ಬಿಸಿ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ದುಃಖ, ಮತ್ತು ಗೌರವ ಮತ್ತು ಅವಮಾನಗಳ ದ್ವಂದ್ವಗಳನ್ನು ಮೀರುತ್ತಾರೆ. ಅಂತಹ ಯೋಗಿಗಳು ದೇವರ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಮತ್ತು ದೃಢವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ. - (ಭಗವದ್ಗೀತೆ 6.7)

6. ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯದಿಂದ ತೃಪ್ತರಾಗಿರುವ ಯೋಗಿ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವರು, ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿಚಲಿತರಾಗದೆ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದೇ ರೀತಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ - ಮಣ್ಣು, ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನ. - (ಭಗವದ್ಗೀತೆ 6.8)

7. ಯೋಗಿಗಳು ಹಿತೈಷಿಗಳು, ಸ್ನೇಹಿತರು, ವೈರಿಗಳು, ಪುಣ್ಯಾತ್ಮರು ಮತ್ತು ಪಾಪಿಗಳೆಲ್ಲರನ್ನೂ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಮಿತ್ರ, ಒಡನಾಡಿ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳ ಕಡೆಗೆ ಸಮಾನ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ, ಶತ್ರುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಕರ ನಡುವೆ ತಟಸ್ಥವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ನೀತಿವಂತ ಮತ್ತು ಪಾಪಿಗಳ ನಡುವೆ ಪಕ್ಷಪಾತವಿಲ್ಲದ ಯೋಗಿಯನ್ನು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. - (ಭಗವದ್ಗೀತೆ 6.9)

8. ಓ ಅರ್ಜುನ, ಯಾರು ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. - (ಭಗವದ್ಗೀತೆ 6.16)

9. ಆದರೆ ಊಟ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆಯಲ್ಲಿ ಮಿತವಾಗಿರುವವರು, ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲಿತರು ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿತರು, ಯೋಗವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಬಹುದು. - (ಭಗವದ್ಗೀತೆ 6.17)

10. ಚಂಚಲ ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿರ ಮನಸ್ಸು ಯಾವಾಗ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತದೆಯೋ, ಅದನ್ನು ಮರಳಿ ತರಬೇಕು ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ದೇವರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಬೇಕು. - (ಭಗವದ್ಗೀತೆ 6.26)

11. ಯಾವ ಯೋಗಿಗೆ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗಿದೆಯೋ, ಯಾರ ಭಾವೋದ್ರೇಕಗಳು ನಿಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆಯೋ, ಪಾಪರಹಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೋ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಭಗವಂತನ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ನೋಡುವನೋ ಆ ಯೋಗಿಗೆ ಮಹತ್ತರವಾದ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಸಂತೋಷವು ಬರುತ್ತದೆ. - (ಭಗವದ್ಗೀತೆ 6.27)

12. ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ. ಆದರೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ನಿರ್ಲಿಪ್ತತೆಯಿಂದ ಇದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು. - (ಭಗವದ್ಗೀತೆ 6.35)