ನೀವು ಸಹ ಈ ಶರ್ಬತ್‌ನ ರುಚಿ ಸವಿದಿದ್ದೀರಾ..? ಮರೆಯಾಯ್ತು ಈ ಹಳೆಯ ನೆನಪು

ನಾವು ಚಿಕ್ಕವರಿರುವಾಗ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಶರ್ಬತ್ ಎಂಬ ಪಾನೀಯವನ್ನು ಕುಡಿದಿರುತ್ತೇವೆ. ಇಲ್ಲವೆ ಈ ಪದವನ್ನ ನಮ್ಮ ತಂದೆ ತಾಯಿಯ ಅಥವಾ ಅಜ್ಜ ಅಜ್ಜಿಯ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆಯಾದರು ಕೇಳಿರುತ್ತೇವೆ. ಬಿಸಿಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಯಾರಾದರು ಅತಿಥಿಗಳು ಮನೆಗೆ ಬಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಶರ್ಬತ್ ಮಾಡಿ ಕೊಡುವುದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿತ್ತು.

ಆದ್ರೆ ಈ ಶರ್ಬತ್ ಎಂಬ ಪದ ಮತ್ತು ಶರ್ಬತ್ ಎಂಬ ಪಾನೀಯ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಹೇಗೆ? ಮುಸ್ಲಿಮರು ರಂಜಾನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಪಾನೀಯ ಇಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ಉಪವಾಸ ಅಂತ್ಯ ಮಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದು ಬೆಳೆದಿದ್ದು ಹೇಗೆ? ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಂಶ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ನಾವಿಂದು ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡೋಣ.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರತೀಯರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಶರ್ಬತ್ ಮಾಡುವ ಬಾಟಲಿ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಉಲ್ಲಾಸಕರ ಕೆಂಪು-ಹ್ಯೂಡ್ ಗುಲಾಬಿ-ಸುವಾಸನೆಯ ಪಾನೀಯವನ್ನು ಸವಿಯಲು ಎಲ್ಲರ ಒಂದು ಗೂಡಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇದು ಆರಂಭಗೊಂಡಿದ್ದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಎಂದರೆ ನಂಬುತ್ತೀರಾ?

ಹೌದು ಈ ಪಾನೀಯ ಆರಂಭಗೊಂಡಿದ್ದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ. 'ರೂಹ್ ಅಫ್ಜಾ' 1907 ರಲ್ಲಿ ಅವಿಭಜಿತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಇದು 1906 ರಲ್ಲಿ ಹಕೀಮ್ ಹಫೀಜ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಮಜೀದ್ ಅವರು ಹಳೆಯ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸಣ್ಣ ಯುನಾನಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯವು ಯುನಾನಿ ಔಷಧವನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ 'ಹಮ್ದರ್ದ್' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು, ಇದರ ಅರ್ಥ 'ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ಒಡನಾಡಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿತ್ತು.

ಹಮ್ಡಾರ್ಡ್ ಕ್ಲಿನಿಕ್ ವೇಗವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಬಹುಮುಖಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳಿಗೆ ಕವಲೊಡೆಯಿತು. 1907 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ರೂಹ್ ಅಫ್ಜಾ, ಹಮ್ದರ್ದ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿದೆ.

ಅದೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಅಬ್ದುಲ್ ಮಜೀದ್ ಅವರು "ಶರ್ಬತ್ ರೂಹ್ ಅಫ್ಜಾ" ಅನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಉರ್ದುವಿನಲ್ಲಿ ಇದರ ಅರ್ಥ 'ಆತ್ಮ-ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವ ಪಾನೀಯ' ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಿಶ್ರಣ, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಸಾರಗಳು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರೋಸ್‌ವಾಟರ್ ಪಾನೀಯ ಭಾರತೀಯರ ಮನ ಗೆದ್ದಿತು. ಮಜೀದ್ ಅವರ ನಿಧನದ ನಂತರ, ಅವರ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಅವರ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. 1947 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಒಬ್ಬ ಮಗ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡರೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋದನು.

ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪೂರ್ವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ (ಈಗ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ), ಅವರು ಎರಡು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದರು.

ಆದರೆ ಈ ಶರ್ಬತ್ ಎಂಬ ಪಾನೀಯ ಎಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತ್ತೆಂದರೆ ಎಲ್ಲರು ಜ್ಯೂಸ್ ಅಥವಾ ಪಾನೀಯದ ಬದಲಾಗಿ ಶರ್ಬತ್ ಕುಡಿಯೋಣ ಅಂತಲೇ ಮಾತನಾಡುವಂತಾಯಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಶರ್ಬತ್ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ನೋಡ ನೋಡುತ್ತಾ ಈ ಪಾನೀಯ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿತ್ತು.

ತಂಪು ಪಾನೀಯದಿಂದ ಶರ್ಬತ್ ವಿನಾಶದತ್ತ

ಹೀಗೆ 1960ರ ಬಳಿಕ ಈ ಶರ್ಬತ್ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ತನ್ನ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಬರು ಬರುತ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತಂಪು ಪಾನೀಯಗಳು ಈ ಶರ್ಬತ್‌ನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಜೊತೆಗೆ ಎಲ್ಲರು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಡ್ ಪಾನೀಯಗಳ ಕಡೆ ಹೆಚ್ಚು ಒಲುವು ತೋರಲು ಮುಂದಾದರು.

ಈಗ ಈ ಶರ್ಬತ್ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದು ಸಹ ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಶರ್ಬತ್ ಎಂಬ ಪದ ಕಿವಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿದೆ. ಆದ್ರೆ ನಾವು ಸಹ ಒಮ್ಮೆ ಈ ಪಾನೀಯ ಸೇವಿಸಿ ಆನಂದಿಸಿದ ದಿನಗಳು ಕೂಡ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದಂತಿದೆ.