ರಕ್ಷಾಬಂಧನ ಶಾಪಿಂಗ್ ಎಚ್ಚರ: ನಿಮ್ಮ ಹಣ ಕದಿಯಲು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಸೈಬರ್ ವಂಚಕರು!

ರಕ್ಷಾಬಂಧನದ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೊನೆ ಕ್ಷಣದ ಗಿಫ್ಟ್ ಖರೀದಿ ಹಾಗೂ ಯುಪಿಐ (UPI) ವಹಿವಾಟುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನೇ ಬಂಡವಾಳ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಸೈಬರ್ ವಂಚಕರು ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. "ಹಣ ಪಡೆಯಲು QR ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ" ಎನ್ನುವ ಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಹಾಗೂ ನಕಲಿ ಸಿಒಡಿ (COD) ಪಾರ್ಸಲ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರಿಗೆ ಟೋಪಿ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ 10 ನಿಮಿಷದ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಗೈಡ್ ಅನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಓದಿ, ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದವರೊಂದಿಗೂ ಶೇರ್ ಮಾಡಿ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ, ತಕ್ಷಣವೇ ಸೈಬರ್ ಹೆಲ್ಪ್‌ಲೈನ್ 1930 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ. ತಡಮಾಡದೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಮ್ ವರದಿ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ (National Cybercrime Reporting Portal) ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ. ಎಷ್ಟು ಬೇಗ ದೂರು ನೀಡುತ್ತೀರೋ, ವಂಚಕರ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಫ್ರೀಜ್ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಅಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.

ಇಂದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ 4 ರೀತಿಯ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗಳು ನಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ: ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಪ್ಲೇಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ QR ಕೋಡ್ ರಿವರ್ಸಲ್ ಟ್ರಿಕ್, "ತಪ್ಪಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಗೆ ಹಣ ಬಂದಿದೆ, ವಾಪಸ್ ಕಳುಹಿಸಿ" ಎನ್ನುವ ಡ್ರಾಮಾ, ನಕಲಿ ಸಿಒಡಿ ಪಾರ್ಸಲ್ ಡೆಲಿವರಿ ಹಾಗೂ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಫೀಸ್ ಹೆಸರಿನ ಫಿಶಿಂಗ್ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು. ನೆನಪಿರಲಿ—ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಗೆ ಹಣ ಜಮೆಯಾಗಬೇಕಾದರೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಯುಪಿಐ ಪಿನ್ (UPI PIN) ನಮೂದಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ! ಹಾಗೆಯೇ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಇಲಾಖೆಯು ಖಾಸಗಿ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಕಟ್ಟಲು ಎಂದಿಗೂ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ವಂಚಕರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಭಯಬೀಳಿಸಿ ಅಥವಾ ಅವಸರಗೊಳಿಸಿ ವಂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಧಾವಂತಕ್ಕೆ ಬೀಳಬೇಡಿ, ಸ್ವತಃ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ನಿರ್ಧಾರ ತಗೊಳ್ಳಿ.

ಯುಪಿಐ ಮತ್ತು QR ಸುರಕ್ಷತೆ: 60 ಸೆಕೆಂಡ್‌ ಟೆಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಸುರಕ್ಷಿತ ಗಿಫ್ಟಿಂಗ್

ಯಾವುದೇ ಲಿಂಕ್ ಅಥವಾ QR ಕೋಡ್ ಬಂದಾಗ ಈ 60 ಸೆಕೆಂಡ್‌ ಟೆಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ. QR ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಅಥವಾ ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಯುಪಿಐ ಪಿನ್ ಕೇಳಿದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿ. ಪಿನ್ ಎಂಟರ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ ಎಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಯಿಂದ ಹಣ ಕಡಿತವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದರ್ಥ, ಹಣ ಬರುವುದಿಲ್ಲ! ಅಪರಿಚಿತರಿಂದ ಬರುವ 'ಕಲೆಕ್ಟ್ ರಿಕ್ವೆಸ್ಟ್'ಗಳನ್ನು ರಿಜೆಕ್ಟ್ ಮಾಡಿ. ನಿಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯವರಿಗೆ ಗಿಫ್ಟ್ ಕಳುಹಿಸಬೇಕಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಯುಪಿಐ ಆಪ್ ಓಪನ್ ಮಾಡಿ ನೀವೇ ನೇರವಾಗಿ ಪಾವತಿಸಿ. ಹಣ ಪಡೆಯಲು ಎಂದಿಗೂ QR ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಬೇಡಿ. ಶಾರ್ಟ್‌ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಅನಾಮಧೇಯ ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಎಪಿಕೆ (APK) ಫೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ.

ಪಾರ್ಸಲ್ ಮತ್ತು ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಶಾಪಿಂಗ್‌: COD, GSTIN, ರಿಟರ್ನ್ ಮತ್ತು RTO ಚೆಕ್ ಮಾಡಿ

ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಸಿಒಡಿ (COD - ಕ್ಯಾಶ್ ಆನ್ ಡೆಲಿವರಿ) ಪಾರ್ಸಲ್ ಬಂದರೆ, ಹಣ ಪಾವತಿಸುವ ಮುನ್ನ ಹೆಸರು, ಮೊತ್ತ, ಏರ್‌ವೇ ಬಿಲ್ ಮತ್ತು ಕಳುಹಿಸಿದವರ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಡೆಲಿವರಿ ಬಾಯ್ ಬಳಿ ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಲೇಬಲ್ ತೋರಿಸಲು ಹೇಳಿ. ಆರ್‌ಟಿಒ (RTO) ಕೋಡ್ ಗಮನಿಸಿ. ಅನುಮಾನ ಬಂದರೆ ಪಾರ್ಸಲ್ ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಅದು ಬಂದ ಕಡೆಗೇ ವಾಪಸ್ ಹೋಗಲಿ. ಯಾವುದೇ ಲಿಂಕ್ ಮೂಲಕ 'ಕಸ್ಟಮ್ಸ್' ಅಥವಾ 'ರೀ-ಡೆಲಿವರಿ' ಫೀಸ್ ಕಟ್ಟಬೇಡಿ. ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಂದ ಖರೀದಿಸುವ ಮುನ್ನ ಜಿಎಸ್‌ಟಿಐಎನ್ (GSTIN) ಪಡೆದು ವೆರಿಫೈ ಮಾಡಿ ಹಾಗೂ ಅವರ ರಿಟರ್ನ್ ಪಾಲಿಸಿಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಓದಿಕೊಳ್ಳಿ.

ನಿಮ್ಮ ಪೋಷಕರ ವಾಟ್ಸಾಪ್ (WhatsApp) ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಕೇವಲ 2 ನಿಮಿಷ ಸಾಕು. ಅವರ ಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿ 'Silence Unknown Callers' ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಆನ್ ಮಾಡಿ. ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಚಾಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಪಿಕೆ (APK) ಫೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿ. ವಂಚನೆಗೆ ಒಳಗಾದರೆ, ತಕ್ಷಣ 1930 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ವಹಿವಾಟು ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಲು ವಿನಂತಿಸಿ. ಆಮೇಲೆ cybercrime.gov.in ನಲ್ಲಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ. ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಣ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಯಾರಾದರೂ ಕೇಳಿದರೆ, ಅವರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹಣ ವಾಪಸ್ ಕಳುಹಿಸಬೇಡಿ; ಅದು ಮನಿ-ಮ್ಯೂಲ್ (Money-mule) ಜಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಬಹುದು. ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಡಿ: "ಇದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೂಲಕವೇ ರಿವರ್ಸಲ್ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ." "ನಾವು ನೇರವಾಗಿ ಹಣ ತಿರುಗಿ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಹಕರಿಸುತ್ತೇವೆ."