ದೆಹಲಿ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ: ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿ ಪಡೆಯಲು ಈ ಸರಳ ಟಿಪ್ಸ್ ಪಾಲಿಸಿ

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9ರಂದು ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ನ (Delhi-NCR) ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ತೀವ್ರ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿದ್ದು, 'ಕಳಪೆ' (Poor) ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣ ದಿಢೀರ್ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬವಾನಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ AQI (ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚ್ಯಂಕ) 223 ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಇಡೀ ನಗರದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ಮಟ್ಟವಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (CPCB) ನೀಡಿದ ದತ್ತಾಂಶ ಆಧರಿಸಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ AQI ಮಾನದಂಡದ ಪ್ರಕಾರ, 201 ರಿಂದ 300 ರವರೆಗಿನ ಸೂಚ್ಯಂಕವನ್ನು 'ಕಳಪೆ' ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಉಂಟುಮಾಡುವುದಲ್ಲದೆ, ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಸಂಬಂಧಿ ತೊಂದರೆ ಇರುವವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯ ತಂದೊಡ್ಡಬಹುದು.

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವೆಂಟಿಲೇಶನ್ (ಗಾಳಿ ಆಟವಾಡಲು) ಪಡೆಯಲು ಇಡೀ ದಿನ ಕಿಟಕಿ ತೆರೆದಿಡುವ ಬದಲು, ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಯ AQI ಕುಸಿಯುವ ಸಮಯವನ್ನು ನೋಡಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿ. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ತಡಬೆಳಿಗ್ಗೆಯಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವೇಳೆಗೆ ಮಾಲಿನ್ಯ ಕೊಂಚ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದು, ಅಮೆರಿಕನ್ ಮಾನದಂಡದ ಪ್ರಕಾರ (US scale) AQI 118 ರಿಂದ 145 ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಗಂಟೆಯ ಆಧಾರಿತ ಸೂಚ್ಯಂಕವು 150 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕೆಲ ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಿರಿ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ಬಾಗಿಲು-ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿ, ಗಾಳಿ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಯಂತ್ರ (air filter) ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತ.

ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ: ಮನೆಯ ಗಾಳಿ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲು ಹಾಗೂ ಧೂಳು ತಡೆಯಲು ಸರಳ ಉಪಾಯಗಳು

ಬಾಕ್ಸ್ ಫ್ಯಾನ್ (box fan) ಮತ್ತು MERV-13 ಫಿಲ್ಟರ್ ಬಳಸಿ ನೀವೇ ಸ್ವತಃ (DIY) ಒಂದು ಏರ್ ಪ್ಯೂರಿಫೈಯರ್ ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ UL ಅಥವಾ ETL ಮಾರ್ಕ್ ಹೊಂದಿರುವ, 2012ರ ನಂತರ ತಯಾರಾದ ಫ್ಯಾನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ. ಅದನ್ನು ಗಮನಿಸದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಆನ್ ಮಾಡಿಡಬೇಡಿ. ಬಾಗಿಲು ಮತ್ತು ಕಿಟಕಿಗಳ ಸಂದಿಗಳಿಂದ ಧೂಳು ಒಳಗಡೆ ಬರದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಫೋಮ್ ವೆದರ್-ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಸ್ (foam weather-strips) ಮತ್ತು ಡೋರ್ ಸ್ವೀಪ್ (door sweep) ಬಳಸಿ ಸೀಲ್ ಮಾಡಿ. ಎಸಿ (AC) ಫಿಲ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಶುಚಿಗೊಳಿಸಿ. ಮೆಶ್ ಪ್ರಿ-ಫಿಲ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ತೊಳೆದ ನಂತರ, ಅವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಣಗಿದ ಮೇಲಷ್ಟೇ ಮತ್ತೆ ಅಳವಡಿಸಿ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಧೂಳು ಮತ್ತೆ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಏರದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಒದ್ದೆ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಒರೆಸುವುದು ಅಥವಾ ಮಾಪ್ ಮಾಡುವುದು (wet-dusting / damp mopping) ಸೂಕ್ತ.

ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಅಸ್ತಮಾ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಮಾಸ್ಕ್ ಸಲಹೆ; ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಗಿಡಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿ

ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ 'ಕಳಪೆ' ಇರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಅಸ್ತಮಾ ರೋಗಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಫಿಲ್ಟರೇಶನ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಮಾಸ್ಕ್ ಧರಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಸರಿಯಾಗಿ ಫಿಟ್ ಆಗುವ N95 ಅಥವಾ FFP2 ಮಾಸ್ಕ್‌ಗಳು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಕಣಗಳಿಂದ ಸೂಕ್ತ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಎರಡು ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾಸ್ಕ್ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡರೆ ಧರಿಸಲು ನೀಡಬಹುದು. ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಮಕ್ಕಳ ಅಳತೆಯ ಮಾಸ್ಕ್‌ಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಿರಳವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮಗುವಿಗೆ ಕಂಫರ್ಟ್ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ. ಅಸ್ತಮಾ ರೋಗಿಗಳು ರಿಲೀವರ್ ಇನ್ಹೇಲರ್‌ಗಳನ್ನು (reliever inhalers) ಸದಾ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಹಾಗೂ ವೈದ್ಯರು ನೀಡಿದ ಲಿಖಿತ ಅಸ್ತಮಾ ಆಕ್ಷನ್ ಪ್ಲಾನ್ ಅನ್ನು ತಪ್ಪದೇ ಪಾಲಿಸಬೇಕು.

ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗಿಡಗಳಿಗೂ ರಕ್ಷಣೆ ಅಗತ್ಯ. ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಗಿಡಗಳು ಕೋಣೆಯ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಗಿಡಗಳ ಆರೈಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ. ಪತ್ರರಂಧ್ರಗಳು (stomata) ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಒದ್ದೆ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಆಗಾಗ ಒರೆಸಿ. ಧೂಳು ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲು ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಕನಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕುಂಡಗಳನ್ನು ನೆರಳಿನ ನೆಟ್‌ (shade net) ಕೆಳಗೆ ಸರಿಸಿ. ಕನ್ನಡ ಕ್ವಿಕ್ ಕಾರ್ಡ್ಸ್: ಜನಲಾ ಮುಚ್ಚಿ (Janalā mucci); N95 ಹಾಕು (N95 hāku); ಕೋಣೆ ಕೋಣೆ ತೊಳೆ (Kōṇe kōṇe toḷe); MERV‑13 ಉಪಯೋಗ ಮಾಡಿ (MERV‑13 upayoga māḍi).