World Chess Day 2025: ಚದುರಂಗದಲ್ಲಿ ಇವರದ್ದೇ ಕಾರುಬಾರು! ಇತಿಹಾಸ, ಮಹತ್ವ & ಥೀಮ್ ಇಲ್ಲಿದೆ

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜುಲೈ 20 ರಂದು ವಿಶ್ವ ಚದುರಂಗ ದಿನವನ್ನು (World Chess Day 2025) ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 1924 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಚದುರಂಗ ಸಂಸ್ಥೆ (ಫಿಡೆ-FIDE) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಟವಾಗಿರದೇ, ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಚಿಂತನೆ, ಬೌದ್ಧಿಕ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಈ ಆಚರಣೆಯು ಮಾನಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಚೆಸ್‌ನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅರಿವಿನ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಚದುರಂಗವನ್ನು ಆಡುವಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು ಈ ದಿನದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ವಿಶ್ವ ಚೆಸ್ ದಿನವನ್ನು(International Chess Day 2025) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜುಲೈ 20, 1924 ರಂದು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಫಿಡೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. 1966 ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದಾಗ, ಈ ದಿನಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕ ಮನ್ನಣೆ ದೊರೆಯಿತು. ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂವಾದದ ಮೇಲೆ ಚೆಸ್‌ನ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ ಗುರುತಿಸಿತು. ಮೂಲತಃ 'ಚತುರಂಗ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಚೆಸ್, 5ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುಮಾರಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಪರ್ಷಿಯಾ, ಅರಬ್ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ಹರಡಿದಂತೆ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು. ಇಂದು, ಚೆಸ್ ಜಾಗತಿಕ ಬೌದ್ಧಿಕ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ವಿಶ್ವ ಚೆಸ್ ದಿನದ ವಿಷಯ

2025ರ ವಿಶ್ವ ಚೆಸ್ ದಿನಾಚರಣೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಥೀಮ್ ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಚೆಸ್ ಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಬಳಸುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. 'ಚೆಸ್ ಎಲ್ಲರಿಗೂ' ಮತ್ತು 'ಪ್ರತಿ ನಡೆಯೂ ಮುಖ್ಯ' ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯ ಸುತ್ತ ಈ ದಿನದ ಆಚರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ನ್ಯಾಯ, ಅಂತರ್ಗತತೆ ಮತ್ತು ಗೌರವದಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಚೆಸ್ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿರುವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಚೆಸ್ ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಗಾಗಿ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವೇದಿಕೆಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇದರ ಆಶಯ.

ಮನಸ್ಸಿನ ವ್ಯಾಯಾಮ ಶಾಲೆ

ವಿಶ್ವ ಚೆಸ್ ದಿನಾಚರಣೆಯು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ, ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅಂತರಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ ಚೆಸ್‌ನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನದ ಆಚರಣೆಯು ಮನಸ್ಸಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಟಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಎಲ್ಲಾ ವಯಸ್ಸಿನ ಜನರು ಭಾಗವಹಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ಚೆಸ್ ತಾರ್ಕಿಕ ತೀರ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆ-ಪರಿಹರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು 'ಮನಸ್ಸಿನ ವ್ಯಾಯಾಮ ಶಾಲೆ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನದಂದು, ಸಮುದಾಯವನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಆಟದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು ಚೆಸ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳು, ಬೋಧನಾ ತರಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಚಾಲೆಂಜ್‌ಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಶ್ವ ಚೆಸ್ ದಿನದ ಆಚರಣೆಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು

1924 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಫಿಡೆ, ಕಳೆದ ವರ್ಷ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ 100 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿತು. ಈ ವರ್ಷದ ಚೆಸ್ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ, ಫಿಡೆ 'ಸಾಮಾಜಿಕ ಚದುರಂಗ ವರ್ಷ' ಎಂಬ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಇದು ಆಟವನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಯೋಗಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ.

ಫಿಡೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಚೆಸ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು, ಚೆಸ್ ಅನ್ನು ಅಂತರ್ಗತ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿ ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು, ಸ್ವಯಂ-ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂವಹನದ ಸಾಧನವಾಗಿ ಚೆಸ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು, ಚೆಸ್ ಆಡುವುದರಿಂದ ಆಗುವ ಅರಿವಿನ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು, ಸಹಿಷ್ಣುತೆ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಏಕತೆಯ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಹಂಚಿಕೆಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆಸುವುದು.

ಇವರು ಚದುರಂಗ ಆಟದಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ

ಭಾರತದ ಯುವ ಚೆಸ್ ಆಟಗಾರರು ಚದುರಂಗದ ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದು (ಜುಲೈ 20) ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚದುರಂಗ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ, ಕೆಲ ಭಾರತೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಗಳು ಈ ಆಟಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಬಂದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರದೇ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯೋಣ.

ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಆರ್‌. ಪ್ರಜ್ಞಾನಂದ

ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಆಟಗಾರ ಪ್ರಜ್ಞಾನಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರಿ ವೈಶಾಲಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದರು. ವೈಶಾಲಿ ಟಿವಿ ನೋಡುತ್ತಾ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಅವರ ತಾಯಿ ಚೆಸ್ ಬೋರ್ಡ್ ತಂದುಕೊಟ್ಟರು. ಆಕೆ ಆಡುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಪ್ರಜ್ಞಾನಂದ್‌ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿತು. ಬಳಿಕ ತ್ಯಾಗರಾಜನ್ ಎಂಬ ಕೋಚ್ ಬಳಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು ನಾಲ್ಕೂವರೆ ವರ್ಷದವರಿದ್ದಾಗಲೇ ಚೆಸ್ ಆಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ಗುಕೇಶ್ ದೊಮ್ಮರಾಜು

ಗುಕೇಶ್ ದೊಮ್ಮರಾಜು ಅವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಕ್ರೀಡಾಭಿಮಾನಿಗಳೂ. ಇವರು ಟೆನಿಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿಗೆ ಹೋದಾಗ, ತರಬೇತುದಾರರು ಇವರು 'ತೆಳ್ಳಗೆ ಇದ್ದಾರೆ, ಟೆನಿಸ್ ಆಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ' ಎಂದರು. ನಂತರ ಶಾಲೆಯ ಬೇಸಿಗೆ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಚೆಸ್ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಶಿಕ್ಷಕರು ಮುಂದೆ ಬಂದರು. ಹೀಗೆ ಇವರ ಚೆಸ್ ಜೀವನ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

ವಂತಿಕಾ ಅಗರ್ವಾಲ್

ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ವಂತಿಕಾ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿನ ಬಿಡುವಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರನೊಂದಿಗೆ ಚೆಸ್ ಕೊಠಡಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿನ ಕಪ್ಪು-ಬಿಳುಪು ಚೌಕಗಳು, ರಾಜ, ಮಂತ್ರಿ, ಆನೆ, ಕುದುರೆಗಳು ಆಕರ್ಷಿಸಿದವು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯನ್ನು ಚೆಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಕೇಳಿಕೊಂಡರು. ಮನೆಯಲ್ಲೇ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು, ಆಟವನ್ನೇ ವೃತ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.

ಅರ್ಜುನ್ ಇರಿಗೇಶಿ

ತೆಲಂಗಾಣದ ಅರ್ಜುನ್ ಇರಿಗೇಶಿ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೂ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಚುರುಕಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಶಿಕ್ಷಕರು ಪೋಷಕರಿಗೆ ಚೆಸ್ ಕಲಿಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ಈ ಆಟದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡ ಅವರು, ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಮೊದಲ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು.

ದಿವ್ಯಾ ದೇಶ್‌ಮುಖ್

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ದಿವ್ಯಾ ದೇಶ್‌ಮುಖ್ ಐದು ವರ್ಷದವರಿದ್ದಾಗ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಆಡಲು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಆಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಇದ್ದಾಗ, ಪೋಷಕರು ಚೆಸ್ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಚಾಕೊಲೇಟ್ ಕೊಡಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರಿಂದ ಖುಷಿಯಿಂದ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಚೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು, ಅದನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.

ಚೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಾಧನೆ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚದುರಂಗವು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈ 'ಭಾರತದ ಚದುರಂಗ ರಾಜಧಾನಿ' ಎಂದು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024 ರಲ್ಲಿ, ಡಿ. ಗುಕೇಶ್, 18 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಚೀನಾದ ಡಿಂಗ್ ಲಿರೆನ್ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಚೆಸ್ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆದರು.

ವಿಶ್ವ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಅಗ್ರ 30 ರಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯರು

• ಆರ್. ಪ್ರಜ್ಞಾನಂದ (4)
• ಅರ್ಜುನ್ ಎರಿಗೈಸಿ (5)
• ಗುಕೇಶ್ (6)
• ವಿಶ್ವನಾಥನ್ ಆನಂದ್ (13)
• ಅರವಿಂದ್ ಚಿದಂಬರಂ ವಿಆರ್ (24)
• ವಿದಿತ್ ಗುಜರಾತಿ (26)
• ಪಿ. ಹರಿಕೃಷ್ಣ (30)

ಚೆಸ್ ಕುರಿತಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

• 'ಚೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಜ್ಞಾನವು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಷಣಿಕವಾದ ವಿಷಯ' - ವಿಶ್ವನಾಥನ್ ಆನಂದ್.
• 'ಚೆಸ್ ಪುರುಷರನ್ನು ಬುದ್ಧಿವಂತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ' - ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪುಟಿನ್.
• 'ಚೆಸ್ ಮನಸ್ಸಿನ ವ್ಯಾಯಾಮ ಶಾಲೆ' - ಬ್ಲೇಸ್ ಪಾಸ್ಕಲ್.