ಶಿವನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿರುವ ತ್ರಿಶೂಲಕ್ಕಿರುವ ಪವಿತ್ರತೆ ಏನು?

Posted By: Jaya Subramanaya
Subscribe to Boldsky
ಶಿವನ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ತ್ರಿಶೂಲದ ಮಹತ್ವ ಏನು? | Oneindia Kannada

ಭಗವಂತ ಶಿವನ ಹೆಸರು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಮನದಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಚಿತ್ರವೆಂದರೆ ಹಿಮಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಶಿಖದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನನ್ನೂ, ಕೊರಳಲ್ಲಿ ನಾಗನನ್ನೂ, ರುದ್ರಾಕ್ಷಿಮಾಲೆಗಳನ್ನೂ, ಕೈಯಲ್ಲೊಂದು ತ್ರಿಶೂಲ, ಡಮರುಗ ಮತ್ತು ತಲೆಯಿಂದ ಚಿಮ್ಮುತ್ತಿರುವ ಗಂಗೆ, ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮನದಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಶಿವನು "ದೇವಾದಿದೇವ" (ದೇವರುಗಳಿಗೆ ದೇವನಾದ ಅಗ್ರಗಣ್ಯನು) ಎ೦ದೇ ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿರುವವನು. ಬ್ರಹ್ಮ ವಿಷ್ಣು ಮಹೇಶ್ವರ ಎಂಬ ತ್ರಿದೇವರಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನೇ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಎಂದು ನಂಬುವ ಕಾರಣ ಇತರ ದೇವರುಗಳೂ ಸಂಕಟಬಂದಾಗ ಶಿವನ ಬಳಿ ಸಹಾಯ ಬೇಡಿ ಧಾವಿಸುವ ಹಲವಾರು ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳನ್ನು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಶಿವನನ್ನು ಭಕ್ತರು ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿರುವ ಅಷ್ಟೂ ದೇವರುಗಳ ಪೈಕಿ ಶಿವನ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಅಪಾರ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಅತೀವ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಕಾರಣ ಶಿವನನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ತುಂಬಾ ಜಟಿಲವಾಗಿದೆ. ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಶಿವ ಹಲವಾರು ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಆತ ವಾಸವಾಗಿರುವುದು ಹಿಮಾಲಯದ ಶೈತ್ಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ, ಭೇಟಿ ನೀಡುವುವುದ್ ಸ್ಮಶಾನಗಳಿಗೆ, ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಕಪೋಲಮಾಲೆ, ಕುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಾಗರಹಾವಿನ ಮಾಲೆ. ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತವಾದ ಗಂಗೆ, ಶಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ. ಇವನ ಹಿಂಬಾಲಕರೋ, ರಕ್ತಪಿಪಾಸುಗಳಾದ ಭಯಹುಟ್ಟಿಸುವ ಭೂತಗಳು. ಶಿವನಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಬೇಡಿ ಧಾವಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರಿಗಿಂತ ಇತರ ದೇವರ ಸಂಖ್ಯೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿಮಾಲಯದ ಹಿಮಾಚ್ಛಾದಿತ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲೆ ಸದಾ ಧ್ಯಾನಾಸಕ್ತನಾಗಿರುವ ಶಿವ ತನ್ನ ಭಕ್ತರ ಮೊರೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ದುಷ್ಟರ ಉಪಟಳ ತಾಳಲಾರದೇ ಶಿವನಲ್ಲಿ ಮೊರೆಯಿಡುವ ಭಕ್ತರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಧಾವಿಸುವ ಶಿವ ದುಷ್ಟರ ರುಂಡವನ್ನು ಚೆಂಡಾಡುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದಾಗ ತಾಂಡವನೃತ್ಯ ಮಾಡುವ ಶಿವ ತನ್ನ ಭಕ್ತರ ಮನದಲ್ಲಿದ್ದ ದುಗುಡವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಾಂಡವನೃತ್ಯ ಸತ್ಯದ ಸಂಕೇತವೂ ಆಗಿದೆ.

ಶಿವನು ತಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರ ಹೇಗೆ ಮುಖ್ಯವೋ ಅಂತೆಯೇ ಶಿವನಿಗೆ ತ್ರಿಶೂಲ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ವಿಷ್ಣುವು ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಆಯುಧವಾಗಿ ಬಳಸಿದಂತೆ ಶಿವನು ಕೂಡ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಆಯುಧವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂತೆಯೇ, ತ್ರಿಶೂಲ ಮತ್ತು ಡಮರು ಎರಡು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ವಸ್ತುಗಳ ಮೂಲಕ ಶಿವನನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವಾಗ, ಇವುಗಳನ್ನು ಅವರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವಾಗ, ಅವರು ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇಂದು ನಾವು ತ್ರಿಶೂಲದ ಮಹತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸೋಣ.

ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ

ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ

ಪವಿತ್ರ ತ್ರಿಶೂಲದ ಉಲ್ಲೇಖ ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯ ದೇವರಾದ ಸೂರ್ಯ ದೇವ ಸಂಜಾನಾರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಎಂದು ಅದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಸಂಜಾನಾ ವಿಶ್ವಕರ್ಮದ ಪುತ್ರಿ. ಬ್ರಹ್ಮನ ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಹ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವ ನಿರ್ಮಾಣ, ಅಳತೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಉಪಕರಣಗಳ ಒಡೆಯ ಅವನು. ಇಂಜಿನಿಯರ್ ವರ್ಗದವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಅವರ ಮಗಳು ಸೂರ್ಯ ದೇವ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದಾಗ, ಅವಳು ಸೂರ್ಯ ದೇವ್ನ ಅಸಹನೀಯ ಶಾಖವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡಲಿಲ್ಲ. ಆದುದರಿಂದ, ಆಕೆ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಬಗ್ಗೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಹಿಂತಿರುಗಿದಳು. ಪರಿಹಾರವಾಗಿ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮ, ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲು ಸೂರ್ಯ ದೇವ ಅವರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ ದೇವ ಚರ್ಚಿಸಿಕೊಂಡು ಸೂರ್ಯ ದೇವನು ತನ್ನ ಶಾಖದ ಎಂಟನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಹೊರಚೆಲ್ಲುವಂತೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಒಂದು ಎಂಟನೆಯ ಭಾಗವು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತು, ಇದು ಸೂರ್ಯ ದೇವ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಳಸಿದ. ಅದೇ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ನಂತರ ಶಿವನಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು, ಒಬ್ಬ ದೈವಿಕ ಋಷಿ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ವಿಧ್ವಂಸಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಹೊತ್ತಿರುವ ತ್ರಿಶೂಲವು ತನ್ನ ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.

ಪವಿತ್ರ ತ್ರಿಶೂಲ

ಪವಿತ್ರ ತ್ರಿಶೂಲ

ಮೂರು ಅಂಶಗಳು ವಿವಿಧ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಇವುಗಳು ಪವಿತ್ರ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ, ಅಂದರೆ ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ಶಿವ. ಈ ಸಂಘಟನೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಅವರು ಸೃಷ್ಟಿ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ವಿನಾಶದ ಮೂರು ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಲು ಶಿವ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ, ಅದು ತ್ರಿಶೂಲದ ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಿಂದ ಒಂದು ದಾಳಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ಮೂಲಕ, ಜನನ ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ಚಕ್ರದಿಂದ ಅವರು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ದೇವರಿಂದ ಕೊಂದವರು ಅದೃಷ್ಟವಂತ ಜೀವಿಗಳೆಂದು ಗ್ರಂಥಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಜನಪ್ರಿಯ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಅಸುರರು ಶಾಪಗ್ರಸ್ತ ಆತ್ಮಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಈ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ವಿಮೋಚನೆಯು ಸ್ವತಃ ಸರ್ವಶಕ್ತನಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಒಳ್ಳೆಯದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಶಿವನು ತ್ರಿಶೂಲದೊಂದಿಗೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅವರನ್ನು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಇದು ಸಮಯವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ

ಇದು ಸಮಯವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ

ತ್ರಿಶೂಲದ ಈ ಮೂರು ಅಂಶಗಳು ಸಮಯ, ಹಿಂದಿನ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಮಯವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಇದು ಕಾಲ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಅಂದರೆ ಸಮಯ. ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ವಿಧದ ಸಮಯಗಳು, ಶಿವನ ತ್ರಿಶೂಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಿಂದೆ ಮನುಷ್ಯನು ಮಾಡಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳು, ಮತ್ತು ಅವನು ಈಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಅಥವಾ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಶಿವದಿಂದ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅವರು ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವಾಗ, ಹಿಂದಿನ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಅವರು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಮೂರು ಗುಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ

ಮೂರು ಗುಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ

ತ್ರಿಶೂಲದ ಮೂರು ಅಂಶಗಳು ಈ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮೂರು ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಸತ್ವ, ರಾಜಾಸ್ ಮತ್ತು ತಮಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಅಂಶಗಳು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಾವು ಹೊಂದಿರುವ ವಿವಿಧ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿದ್ದೇವೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಇವುಗಳು ಜನರಿಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಈ ಶಕ್ತಿಯು ಹೊಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಾನವ ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಶಿವನ ತ್ರಿಶೂಲವು ಈ ಶಕ್ತಿಗಳ ಚಕ್ರದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನದ ಅಂಶವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಶಕ್ತಿಯು ಜೀವಿಗಳ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸುತ್ತದೆ. ತ್ರಿಶೂಲವು ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ಶಕ್ತಿಯು ಒಂದಾಗಿರುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಶಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಈ ಜಾಗೃತಿಯು ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ

ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ

ಟ್ರೈಡೆಂಟ್ ಕೂಡ ಶಿವನ ಆಯುಧವಾಗಿದ್ದು, ಶಿವನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದರ್ಥ, ಆಕಾಶ್ (ಆಕಾಶ), ಪಾತಾಲ್ (ನೆದರ್ವರ್ಲ್ಡ್) ಮತ್ತು ಪೃಥ್ವಿ (ಭೂಮಿ), ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಆನಂದದ ಒಂದು ಹೊಡೆತದಲ್ಲಿ . ಮಾನವ ದೇಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ತ್ರಿಶೂಲವು ಮೂರು ಶಕ್ತಿಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಚಾನಲ್‌ಗಳು ಹುಬ್ಬುಗಳ ನಡುವೆ ಹಣೆಯ ಬಳಿ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಆನಂದದ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಹೀಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.

For Quick Alerts
ALLOW NOTIFICATIONS
For Daily Alerts

    Read more about: short story
    English summary

    The Significance of Shiva's Trident

    All the Hindu gods possess sacred objects which symbolize the divine powers or are weapons which they use to protect their devotees with. Many a time, various stories are associated with these sacred objects. For example, the Sudarshan Chakra that Lord Vishnu holds signifies the eternal universe and the cycle of time. The same Sudarshan Chakra is used by Lord Vishnu as a weapon too.
    Story first published: Saturday, June 16, 2018, 13:00 [IST]
    We use cookies to ensure that we give you the best experience on our website. This includes cookies from third party social media websites and ad networks. Such third party cookies may track your use on Boldsky sites for better rendering. Our partners use cookies to ensure we show you advertising that is relevant to you. If you continue without changing your settings, we'll assume that you are happy to receive all cookies on Boldsky website. However, you can change your cookie settings at any time. Learn more